วิธีเลือกโฟล์คลิฟต์ให้เหมาะกับคลังสินค้า/โรงงานของคุณ 

การเลือกโฟล์คลิฟต์ไม่ใช่เพียงแค่ดูราคาหรือแรงยกเพียงอย่างเดียว แต่ต้องวิเคราะห์ “การทำงานจริง” ในคลังสินค้า รวมถึงโครงสร้างพื้นที่ โหลดงาน ความต่อเนื่องของการทำงาน จนถึงเรื่องความปลอดภัยและค่าใช้จ่ายระยะยาว 

1. วิเคราะห์ลักษณะงาน (Application Analysis)

ก่อนจะเลือกประเภทโฟล์คลิฟต์ ต้องเข้าใจ “ลักษณะงานจริง” ว่าต้องยกอะไร ยกอย่างไร และยกที่ไหน

1.1 ประเภทสินค้า / วัสดุที่ต้องยก

• สินค้าบนพาเลต (Palletized Goods)

• สินค้าชิ้นยาว เช่น เหล็ก แผ่นไม้

• สินค้าขนาดใหญ่ น้ำหนักกระจายไม่เท่ากัน เช่น ถังสารเคมี

• สินค้าเปราะบาง เช่น กล่องกระดาษ, อาหาร, เภสัชภัณฑ์

• สินค้าวัตถุอันตราย เช่น เคมีภัณฑ์ → ต้องเลือกโฟล์คลิฟต์กันระเบิด (Explosion Proof)

เหตุผลว่า ทำไมต้องรู้:
วัสดุแต่ละแบบมีความเสี่ยงต่างกัน เช่น ของเหลวอาจทำให้จุดศูนย์ถ่วงไม่คงที่ ต้องเลือกงา (Fork) หรือ Attachment ให้เหมาะ เช่น Drum Clamp, Paper Roll Clamp

2. ตรวจสอบ Load Capacity อย่างละเอียด

น้ำหนักสุดท้ายที่โฟล์คลิฟต์ต้องรับไม่ใช่แค่ “น้ำหนักสินค้า” แต่รวมถึง:

• น้ำหนักพาเลต

• จุดศูนย์ถ่วงของสินค้า (Load Center)

• ความยาวงา (Fork Length)

• Attachment ที่ติดเพิ่ม เช่น Clamp, Rotator

2.1 Load Center คืออะไร?

โดยมาตรฐาน Load Center อยู่ที่ 500 มม. ถ้าน้ำหนักสินค้ายื่นออกไปมากกว่า 500 มม. ความสามารถในการยกจะลดลงทันที

ตัวอย่างจริง:

• สินค้ายาว 1.2 เมตร → Load Center ไม่ใช่ 500 มม. แต่กลายเป็น 600–700 มม.

• โฟล์คลิฟต์ 2.5 ตัน อาจยกได้จริงแค่ 1.8 ตัน เมื่อ Load Center ยาวขึ้น

สรุป: อย่าใช้ข้อมูลน้ำหนักบนสเปกโฟล์คลิฟต์อย่างเดียว ต้องดู Load Center ทุกครั้ง

3. ความสูงที่ต้องยก (Lift Height) แบบละเอียด

การเลือกเสา (Mast) ต้องดูทั้ง “ความสูงตอนยก” และ “ความสูงตอนเก็บเสา”

3.1 ประเภท Mast

• Two-Stage Mast (2 เสา) → ราคาถูก แข็งแรง สูงไม่มาก

• Three-Stage Mast (3 เสา) → ใช้ในคลังสูง 4–6 ม.

• Full Free Lift Mast → ยกงาได้โดยไม่ต้องยกเสาขึ้น เหมาะกับโกดังที่มีประตูเตี้ย

3.2 ความสูงเพดานและชั้นวาง

• ความสูงชั้นวาง

• ความสูงไฟ ลม เยลลิ่งภายในคลัง

• ระยะเซฟตี้เวลายกสุด

ตัวอย่าง:
ถ้าชั้นวาง 6 เมตร → ต้องเลือกโฟล์คลิฟต์ที่ยกได้ 6.5–7 เมตร เพื่อเหลือระยะเผื่อความปลอดภัย

4. วิเคราะห์พื้นที่ทำงานอย่างมืออาชีพ

4.1 ความกว้างทางเดิน (Aisle Width)

โฟล์คลิฟต์แต่ละแบบต้องการพื้นที่ในการเลี้ยวต่างกัน เช่น

• Counterbalance Forklift: ต้องการพื้นที่ 3.5–4 เมตร

• Reach Truck: ต้องการเพียง 2.6–2.9 เมตร

• VNA (Very Narrow Aisle) ต้องการแค่ 1.8 เมตร แต่ต้องใช้รางนำทาง

ถ้าคลังต้องการเพิ่มจำนวนพาเลตในพื้นที่นี้ การเลือก Reach Truck จะเพิ่มความจุคลังได้สูงขึ้นถึง 30–40%

4.2 สภาพพื้น

• พื้นเรียบและสะอาด → Electric Forklift ดีที่สุด

• พื้นขรุขระ → ต้องใช้ Pneumatic Tire

• พื้นมีน้ำมันหก → ต้องใช้ยางแบบกันลื่นพิเศษ

• พื้นลาดเอียง → ต้องเลือกโฟล์คลิฟต์ที่มี Anti-Rollback

5. เลือกประเภทโฟล์คลิฟต์ให้เหมาะกับงาน

5.1 Counterbalance Forklift

• เหมาะกับงานทั่วไป ยกขึ้นรถบรรทุก ขนย้ายหนัก

• มีทั้ง Diesel, LPG, Electric
  ข้อดี: แข็งแรง ใช้ได้หลากหลาย
  ข้อเสีย: ต้องการพื้นที่เลี้ยวมาก

5.2 Reach Truck

• เหมาะกับคลังแคบ (Narrow Aisle)

• ยกสูงได้ 6–12 เมตร
  ข้อดี: ประหยัดพื้นที่ในคลัง
  ข้อเสีย: ใช้ได้เฉพาะพื้นเรียบในร่ม

5.3 Stacker

• เหมาะกับคลังเล็ก ร้านค้า โรงงาน SME
  ข้อดี: ราคาประหยัด
  ข้อเสีย: ไม่ทนเท่า Reach Truck

5.4 Pallet Truck / Walkie Pallet

• ใช้ขนย้ายระยะสั้น

• เหมาะกับจุดโหลดสินค้าหน้าโรงงาน

สรุป:
ถ้าคลังเป็นอาคารปิด → Electric หรือ Reach Truck
ถ้าคลังกลางแจ้ง → Diesel/LPG
ถ้าคลังแคบ → Reach Truck
ถ้าพื้นไม่เรียบ → Pneumatic Tire Diesel Forklift

6. ระบบพลังงาน (Power Type) แบบเจาะลึก

6.1 โฟล์คลิฟต์ไฟฟ้า (Electric Forklift)

ประเภทแบตเตอรี่:

• Lead-acid → ราคาถูก แต่ต้องเติมน้ำกลั่น

• Lithium-ion → ชาร์จเร็ว ใช้งานนานขึ้น ประหยัดกว่าในระยะยาว

ค่าใช้จ่าย:

• ค่าไฟถูกกว่าแก๊ส/ดีเซลถึง 60–70%

• ดูแลรักษาง่าย ไม่ต้องเปลี่ยนน้ำมันเครื่อง

ใช้กับอุตสาหกรรม:

• อาหาร (Food Grade)

• เภสัช

• Cold Storage

• คลังสินค้าในร่ม 100%

6.2 โฟล์คลิฟต์ดีเซล (Diesel Forklift)

เหมาะกับ:

• งานหนัก

• ยกต่อเนื่อง 12–20 ชม./วัน

• กลางแจ้ง

ข้อดี:

• ยกหนักได้มากกว่า

• ซ่อมง่าย อะไหล่ถูก

ข้อเสีย:

• ควันเยอะ

• ไม่เหมาะกับพื้นที่ปิด

6.3 โฟล์คลิฟต์แก๊ส LPG

ข้อดี:

• แรงดี

• ควันน้อยกว่าดีเซล

• เหมาะกับกึ่งในร่ม–กลางแจ้ง

ข้อเสีย:

• ค่าดูแลระบบแก๊ส

• ต้องเช็กถังแก๊สทุกครั้ง

7. เวลาการใช้งานต่อวัน (Duty Cycle)

7.1 ใช้งาน 4–6 ชั่วโมง/วัน

• Electric Forklift เพียงพอ

• แบต 1 ก้อนใช้งานได้

7.2 ใช้งาน 8–12 ชั่วโมง/วัน

• Electric + Lithium หรือ

• Diesel / LPG (สลับพักน้อย)

7.3 ใช้งาน 24 ชั่วโมงต่อวัน (3 กะ)

• Diesel / LPG เหมาะที่สุด

• ถ้าต้องใช้ Electric → ต้องใช้ระบบสลับแบต 2–3 ก้อน

8. ระบบความปลอดภัยที่ควรมี (Mandatory Safety Features)

รายการเซฟตี้ที่ควรตรวจดู:

• ระบบตัดกำลังเมื่อยกเกิน (Load Sensor)

• ระบบยับยั้งการพลิกคว่ำ (Stability Control)

• เข็มขัดนิรภัยแบบ Interlock (ไม่คาดไม่วิ่ง)

• กล้องมองหลัง + เซนเซอร์

• ไฟฉุกเฉิน ไฟสัญญาณเตือน

• เสียง Buzzer ถอยหลัง

• Blue Spotlight เพื่อเตือนคนเดินในคลัง

ระบบเหล่านี้ช่วยลดอุบัติเหตุได้ถึง 40–60% ในโรงงาน

9. ความคุ้มค่าในระยะยาว (Total Cost of Ownership)

ค่าใช้จ่ายที่มักถูกมองข้าม:

• ค่าซ่อมยาง (ปีละ 1–2 ครั้ง)

• ค่าเปลี่ยนแบตเตอรี่ (Electric)

• ค่าน้ำมัน/แก๊ส (Diesel/LPG)

• ค่าซ่อมบำรุงประจำปี

• ค่าอะไหล่ เช่น ผ้าเบรก สายไฮดรอลิก

หลักสำคัญ:

โฟล์คลิฟต์ไฟฟ้าคุ้มค่าในระยะยาว
โฟล์คลิฟต์ดีเซลคุ้มค่ากับงานหนัก
โฟล์คลิฟต์ LPG คุ้มค่างานผสมกึ่งในร่ม–กลางแจ้ง

10. เลือกแบรนด์และผู้ให้บริการที่เชื่อถือได้

สิ่งที่ต้องดู:

• ระยะเวลาที่บริษัทอยู่ในวงการ

• รีวิวจากลูกค้า

• ความพร้อมของอะไหล่

• ความเร็วในการบริการภาคสนาม

• มีแผน MA / PM รายเดือนหรือไม่

• ศูนย์บริการครอบคลุมภาคไหนบ้าง

แบรนด์นิยม:
Toyota, Nissan, Heli, Mitsubishi, TCM, Yale, Linde, Komatsu

11. สรุปแนวทางเลือกโฟล์คลิฟต์ที่ดีที่สุด

✔ เลือกจาก งานจริงก่อนสเปก

✔ ดูน้ำหนัก + Load Center มากกว่าแค่ตัวเลขตัน

✔ วิเคราะห์พื้นที่คลังอย่างละเอียด

✔ เลือกพลังงานให้เหมาะกับชั่วโมงการทำงาน

✔ ความปลอดภัยสำคัญที่สุด

✔ ดูผู้ให้บริการหลังการขาย

ถ้าเลือกได้ตรงงาน จะช่วยให้คลังทำงานได้เร็วขึ้น ปลอดภัยขึ้น และลดค่าใช้จ่ายได้มากกว่าที่คิด

แนะนำเว็บไซต์ : www.liftmax.co.th สำหรับคนที่สนใจ ซื้อ เช่า รถโฟล์คลิฟ และ อบรม