ใบอนุญาตขับขี่โฟล์คลิฟต์ (Forklift License) ต้องอบรมที่ไหน ใช้กี่วัน

บทความนี้เหมาะสำหรับเว็บไซต์บริษัทฝึกอบรมอุตสาหกรรม, โรงงาน, หน่วยงานความปลอดภัย, หรือเพจความรู้ด้านแรงงานและกฎหมายอาชีวอนามัย
เนื้อหาครอบคลุมตั้งแต่ความสำคัญของใบอนุญาต, กฎหมายที่เกี่ยวข้อง, ขั้นตอนการอบรม, ระยะเวลาเรียน, ค่าธรรมเนียม และประโยชน์ต่อผู้ปฏิบัติงานครับ

บทนำ

“โฟล์คลิฟต์ (Forklift)” คือเครื่องจักรสำคัญในโรงงานและคลังสินค้า ใช้สำหรับยก เคลื่อนย้าย และจัดเรียงสินค้า
แม้จะดูเหมือนเครื่องจักรขนาดเล็ก แต่ในความเป็นจริงแล้ว โฟล์คลิฟต์มีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดอุบัติเหตุ
เช่น การพลิกคว่ำ การชน การตกจากที่สูง หรือสินค้าหล่นใส่พนักงาน

ดังนั้น พนักงานทุกคนที่ต้องขับหรือใช้งานโฟล์คลิฟต์ “จำเป็นต้องผ่านการอบรมและได้รับใบอนุญาตขับขี่โฟล์คลิฟต์”
ตามที่กฎหมายกำหนด เพื่อให้สามารถปฏิบัติงานได้อย่างถูกต้อง ปลอดภัย และได้รับการยอมรับจากหน่วยงานตรวจแรงงาน

ใบอนุญาตขับขี่โฟล์คลิฟต์คืออะไร

ใบอนุญาตขับขี่โฟล์คลิฟต์ (Forklift License) คือเอกสารรับรองว่า
ผู้ถือใบอนุญาตได้ผ่านการฝึกอบรมและทดสอบความรู้–ความสามารถในการใช้งานเครื่องจักรยก (Forklift Truck) อย่างถูกวิธี ปลอดภัย และเป็นไปตามกฎหมาย

โดยใบอนุญาตนี้ออกให้โดย

• หน่วยงานฝึกอบรมที่ได้รับการรับรองจากกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน (กสร.)

• หรือโดย บริษัทภาคเอกชนที่ได้รับอนุญาตให้จัดอบรมด้านความปลอดภัยอาชีวอนามัย (Safety Training Provider)

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

การขับขี่และใช้งานโฟล์คลิฟต์อยู่ภายใต้
“กฎกระทรวงความปลอดภัยในการทำงานเกี่ยวกับเครื่องจักร ปั้นจั่น และปั้นจั่นชนิดเคลื่อนที่ พ.ศ. 2552”
ซึ่งกำหนดไว้ว่า

ผู้ควบคุมเครื่องจักรต้องได้รับการอบรมด้านความปลอดภัย และมีเอกสารรับรองความสามารถจากหน่วยงานที่ได้รับอนุญาต

รวมถึง ประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน เรื่อง มาตรฐานความปลอดภัยในการทำงานเกี่ยวกับรถยก (Forklift)
ที่ระบุชัดเจนว่า

• ผู้ขับโฟล์คลิฟต์ต้องผ่านการอบรมก่อนเริ่มปฏิบัติงาน

• นายจ้างต้องจัดให้มีการอบรมความปลอดภัยและตรวจสมรรถภาพของพนักงานเป็นระยะ

ทำไมต้องมีใบอนุญาตขับขี่โฟล์คลิฟต์

1. เพื่อความปลอดภัยของพนักงานและทรัพย์สินในโรงงาน
   – การขับโฟล์คลิฟต์โดยไม่มีความรู้ อาจทำให้เกิดอุบัติเหตุร้ายแรง

2. เพื่อให้สอดคล้องกับกฎหมายแรงงาน
   – โรงงานที่ไม่มีพนักงานผ่านการอบรมอาจถูกปรับและถูกระงับการใช้งานเครื่องจักร

3. เพื่อเพิ่มโอกาสในการทำงานและเลื่อนตำแหน่ง
   – หลายบริษัทให้สิทธิ์เฉพาะพนักงานที่มีใบอนุญาตเท่านั้นในการขับโฟล์คลิฟต์

4. เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับลูกค้าและผู้ว่าจ้าง
   – โรงงานหรือคลังสินค้าที่มีระบบฝึกอบรมมาตรฐานถือว่ามีความปลอดภัยสูงกว่า

หลักสูตรอบรมขับขี่โฟล์คลิฟต์มีอะไรบ้าง

โดยทั่วไปหลักสูตรจะมีทั้ง ภาคทฤษฎี + ภาคปฏิบัติ ครอบคลุมเนื้อหาดังนี้

🧭 ภาคทฤษฎี (Theory Training)

• ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับโฟล์คลิฟต์และส่วนประกอบ

• กฎหมายและข้อกำหนดด้านความปลอดภัย

• ป้ายสัญลักษณ์เตือนและข้อห้ามในพื้นที่ปฏิบัติงาน

• หลักการทรงตัวและการคำนวณน้ำหนักบรรทุก (Load Center)

• วิธีตรวจสอบสภาพเครื่องก่อนใช้งาน (Pre-Start Inspection)

• การประเมินความเสี่ยงและการป้องกันอุบัติเหตุ

⚙️ ภาคปฏิบัติ (Practical Training)

• การขับเคลื่อน ยก เคลื่อนย้าย และวางสินค้าอย่างปลอดภัย

• การขับในพื้นที่แคบและพื้นที่ลาดชัน

• การเข้าชั้นวางสินค้า (Racking)

• การจอดและดับเครื่องอย่างถูกวิธี

• การสอบภาคปฏิบัติจริงโดยผู้ฝึกสอน

ระยะเวลาอบรม (ใช้เวลากี่วัน)

โดยทั่วไปจะแบ่งออกเป็น 3 รูปแบบหลัก

หลังผ่านการอบรมและสอบผ่าน จะได้รับใบประกาศนียบัตร (Certificate) ซึ่งถือเป็นใบอนุญาตขับขี่โฟล์คลิฟต์ได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย

ต้องอบรมที่ไหน?

มีหลายหน่วยงานที่เปิดอบรมใบอนุญาตขับขี่โฟล์คลิฟต์ทั่วประเทศ เช่น

1. สถาบันฝึกอบรมเอกชนที่ได้รับอนุญาตจาก กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน (กสร.)

เช่น

• บริษัท ศูนย์ฝึกความปลอดภัยแรงงาน จำกัด

• บริษัท ไทยเซฟตี้เทรนนิ่ง จำกัด

• ศูนย์อบรมเทคนิคอุตสาหกรรมภาคกลาง / ภาคตะวันออก

2. ศูนย์ฝึกของสถาบันการศึกษา / มหาวิทยาลัยเทคนิค

หลายแห่งมีคอร์สอบรมด้านเครื่องจักรอุตสาหกรรม เช่น มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล หรือวิทยาลัยเทคนิคในจังหวัดต่าง ๆ

3. อบรมในสถานประกอบการ (In-house Training)

บริษัทหรือโรงงานขนาดใหญ่สามารถเชิญวิทยากรจากสถาบันที่ได้รับอนุญาตมาอบรมให้พนักงานภายในองค์กรได้

ใบอนุญาตมีอายุเท่าไหร่?

• ใบอนุญาตขับขี่โฟล์คลิฟต์ มีอายุ 2 ปี นับจากวันที่อบรม

• หลังครบกำหนด ต้องเข้าอบรม ทบทวนความปลอดภัย (Refresher Course) เพื่อขอต่ออายุ

• การต่ออายุไม่ต้องสอบใหม่ทั้งหมด แต่ต้องผ่านการทดสอบภาคปฏิบัติขั้นพื้นฐาน

สิ่งที่ควรเตรียมก่อนเข้าอบรม

1. บัตรประชาชนหรือบัตรพนักงาน

2. รูปถ่ายขนาด 1 นิ้ว 2 รูป (สำหรับใบประกาศ)

3. ชุดทำงานหรือชุดปฏิบัติการที่รัดกุม

4. รองเท้านิรภัย (Safety Shoes)

5. หนังสือรับรองจากบริษัท (ถ้ามี) เพื่อใช้ยืนยันการทำงานกับเครื่องจักร

ประโยชน์ของการอบรมและมีใบอนุญาต

• ✅ เพิ่มความปลอดภัยในที่ทำงาน ลดอุบัติเหตุจากการขับโฟล์คลิฟต์กว่า 80%

• ✅ เป็นหลักฐานทางกฎหมาย หากเกิดอุบัติเหตุ บริษัทสามารถแสดงการปฏิบัติตามมาตรฐานได้

• ✅ เพิ่มความมั่นใจให้พนักงาน ในการใช้งานเครื่องจักรได้ถูกต้อง

• ✅ เพิ่มโอกาสในการทำงาน พนักงานที่มีใบอนุญาตจะเป็นที่ต้องการในตลาดแรงงานมากกว่า

• ✅ เป็นใบประกอบวิชาชีพถาวร ใช้สมัครงานในโรงงานหรือคลังสินค้าทั่วประเทศได้

สรุป

การมี ใบอนุญาตขับขี่โฟล์คลิฟต์ ไม่ใช่แค่เรื่องของกฎหมาย แต่คือความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของทุกคนในโรงงาน
การอบรมใช้เวลาเพียง 1–2 วันเท่านั้น แต่ให้ความรู้ ความมั่นใจ และความปลอดภัยระยะยาว

หากคุณหรือองค์กรของคุณยังไม่มีใบอนุญาตดังกล่าว
ควรรีบติดต่อ สถาบันฝึกอบรมที่ได้รับรองจากกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน (กสร.) เพื่อจัดอบรมให้ถูกต้องตามมาตรฐาน
เพราะ “ความปลอดภัย” เริ่มต้นจาก “ความรู้ที่ถูกต้อง” เสมอครับ

แนะนำเว็บไซต์ : www.liftmax.co.th สำหรับคนที่สนใจ ซื้อ เช่า รถโฟล์คลิฟ