ส่วนประกอบสำคัญของรถโฟล์คลิฟต์และหน้าที่ของแต่ละชิ้น

รถโฟล์คลิฟต์ (Forklift) เป็นเครื่องจักรยกเคลื่อนย้ายวัสดุที่มีบทบาทสำคัญในคลังสินค้า โรงงานอุตสาหกรรม และพื้นที่ขนส่งสินค้า การเข้าใจโครงสร้างและส่วนประกอบต่าง ๆ ของรถโฟล์คลิฟต์จะช่วยให้ผู้ใช้งานสามารถใช้งานได้อย่างปลอดภัย บำรุงรักษาได้อย่างถูกต้อง และลดความเสี่ยงของอุบัติเหตุหรือความเสียหายที่เกิดจากการใช้งานผิดวิธี

ส่วนประกอบสำคัญของรถโฟล์คลิฟต์ พร้อมหน้าที่ของแต่ละชิ้นอย่างละเอียด เพื่อให้คุณหรือพนักงานในองค์กรสามารถใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพและยืดอายุการใช้งานของเครื่องจักรให้ยาวนานที่สุด

1) เสากระโดง (Mast)

เสากระโดงคือโครงสร้างแนวตั้งด้านหน้า เป็นชิ้นส่วนหลักที่ใช้ยกและลดระดับงาของโฟล์คลิฟต์

หน้าที่หลัก

ยก–ลดงาตามระดับความสูงที่ต้องการ
ควบคุมความมั่นคงของน้ำหนักที่ถูกยก
ทำงานร่วมกับกระบอกไฮดรอลิกเพื่อสร้างแรงยก

ประเภทของ Mast ยังแบ่งเป็น

Simplex (เสาธรรมดา ยกได้ระดับเดียว)
Duplex/Triplex (เสา 2–3 ตอน สำหรับงานยกสูงมาก)

2) กระบอกไฮดรอลิก (Hydraulic Cylinder)

เป็นหัวใจของระบบยกในรถโฟล์คลิฟต์ ใช้น้ำมันไฮดรอลิกสร้างแรงดันเพื่อยกน้ำหนัก

หน้าที่หลัก

ดันเสากระโดงขึ้น–ลง
ควบคุมความเอียงของ Mast
ช่วยยกน้ำหนักจำนวนมากได้อย่างนุ่มนวลและปลอดภัย

3) งา (Forks)

งาคือชิ้นส่วนที่สัมผัสสินค้าโดยตรง ทำจากเหล็กแข็งแรงพิเศษ

หน้าที่หลัก

รองรับน้ำหนักสินค้า
เสียบเข้าใต้พาเลทหรือฐานสินค้าเพื่อยกและขนย้าย
ทำงานร่วมกับแคริเจจ (Carriage) ในการเคลื่อนเข้า–ออก

งาสามารถปรับระยะห่างได้เพื่อรองรับพาเลทหลายขนาด

4) ชุดคาร์รีเอจ (Carriage)

เป็นฐานที่เชื่อมระหว่างงาและเสากระโดง สามารถเลื่อนและปรับตำแหน่งได้

หน้าที่หลัก

จับยึดงาให้มั่นคง
ปรับความกว้างของงา
รองรับน้ำหนักขณะยกสินค้า

5) แชสซี (Chassis หรือ Body Frame)

ตัวโครงรถทั้งหมด เป็นฐานรองรับชิ้นส่วนต่าง ๆ เช่น มอเตอร์ แบตเตอรี่ ล้อ และถ่วงน้ำหนัก

หน้าที่หลัก

รองรับแรงกระแทกและน้ำหนักบรรทุก
เป็นโครงสร้างหลักในการประกอบอุปกรณ์ทั้งหมด

6) ถ่วงน้ำหนัก (Counterweight)

ตั้งอยู่ด้านหลังของตัวรถ เป็นเหล็กก้อนหนักหลายร้อยกิโลกรัม

หน้าที่หลัก

ป้องกันรถพลิกคว่ำเวลายกของหนักด้านหน้า
ถ่วงสมดุลให้รถมั่นคงที่สุด

ถือเป็นส่วนที่ช่วยให้รถโฟล์คลิฟต์สามารถยกของหนักได้อย่างปลอดภัย

7) ระบบบังคับเลี้ยวและพวงมาลัย (Steering System)

รถโฟล์คลิฟต์มักเลี้ยวด้วย “ล้อหลัง” ซึ่งต่างจากรถยนต์ทั่วไป

หน้าที่หลัก

ควบคุมทิศทางการเคลื่อนที่
ทำให้เลี้ยวในพื้นที่แคบได้ง่าย
เพิ่มความคล่องตัวในคลังสินค้า

8) ระบบขับเคลื่อน (Drive Unit)

ประกอบด้วย

มอเตอร์ไฟฟ้า หรือเครื่องยนต์ (สำหรับรุ่นน้ำมัน)
เกียร์
เพลาขับ

หน้าที่หลัก

ให้กำลังในการเคลื่อนที่
ควบคุมความเร็ว
ทำงานร่วมกับระบบเบรกเพื่อความปลอดภัย

9) ล้อและยาง (Wheels & Tires)

ยางมี 2 ประเภทหลัก

ยางตัน (Solid Tire): ทนทาน ไม่รั่ว ใช้ในพื้นเรียบ
ยางลม (Pneumatic Tire): รองรับแรงกระแทกดี เหมาะสำหรับพื้นขรุขระ

หน้าที่หลัก

รองรับน้ำหนักของตัวรถและสินค้า
ช่วยให้รถเคลื่อนที่ได้อย่างนุ่มนวล
เพิ่มความปลอดภัยเวลาเลี้ยวหรือหยุด

10) ห้องควบคุมหรือที่นั่งคนขับ (Operator Area)

ประกอบด้วย

พวงมาลัย
คันโยกไฮดรอลิก
แป้นเบรก แป้นคันเร่ง
จอแสดงผลต่าง ๆ
เบาะนั่ง

หน้าที่หลัก

เป็นจุดควบคุมการทำงานทั้งหมด
ช่วยให้ผู้ขับขี่เห็นมุมมองด้านหน้าชัดเจน
ออกแบบตามหลักสรีรศาสตร์เพื่อลดอาการล้า

11) แบตเตอรี่หรือถังเชื้อเพลิง

ขึ้นอยู่กับว่ารถเป็น

รุ่นไฟฟ้า
รุ่นแก๊ส (LPG)
รุ่นดีเซล

หน้าที่หลัก

เป็นแหล่งพลังงานให้ระบบยกและระบบขับเคลื่อน
ส่งกำลังไปยังมอเตอร์หรือเครื่องยนต์

12) ระบบความปลอดภัย (Safety System)

รถโฟล์คลิฟต์ทุกคันต้องมีระบบความปลอดภัย เช่น

เข็มขัดนิรภัย
ไฟเตือน
เสียงถอยหลัง
ระบบตัดกำลังเมื่อลุกจากเบาะ
โครงหลังคาป้องกันการหล่นทับ (Overhead Guard)

หน้าที่หลัก

ป้องกันการเกิดอุบัติเหตุ
ลดความเสี่ยงต่อผู้ขับและพนักงานรอบข้าง

สรุป: ทำไมต้องรู้จักส่วนประกอบของรถโฟล์คลิฟต์?

การเข้าใจส่วนประกอบของรถโฟล์คลิฟต์และหน้าที่ของแต่ละชิ้นมีประโยชน์อย่างมาก เช่น
ใช้งานอย่างปลอดภัย ลดการเกิดอุบัติเหตุ
ช่วยตรวจเช็คปัญหาเบื้องต้นได้เอง
บำรุงรักษาได้ถูกจุด ยืดอายุการใช้งาน
เลือกอุปกรณ์เสริมและอะไหล่ได้เหมาะสม
เพิ่มประสิทธิภาพการทำงานในคลังสินค้า

รถโฟล์คลิฟต์เป็นเครื่องจักรที่ซับซ้อน แต่เมื่อเข้าใจโครงสร้างและหน้าที่ของอุปกรณ์แต่ละส่วน จะช่วยให้ผู้ใช้งานสามารถควบคุมได้อย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพสูงสุด ทำให้ทุกงานขนย้ายสินค้าในโรงงานหรือคลังสินค้าดำเนินไปอย่างราบรื่นและปลอดภัยในทุกวัน